Belangrijke informatie over de Wet DBA

Vanaf 1 januari 2025 kan de Belastingdienst gaan handhaven of er sprake is van een fictieve dienstbetrekking. Ik geef u graag inzicht in een aantal meest gestelde vragen over de Wet DBA en de handhaving hiervan.

Wanneer is er sprake van een fictieve dienstbetrekking?

Bij het bepalen of er sprake is van een fictieve dienstbetrekking zijn altijd alle feiten en omstandigheden van belang. Wel is het zo dat er over het algemeen aangenomen kan worden dat er sprake is van een fictieve dienstbetrekking op het moment dat:

• de opdrachtnemer niet zelf zijn werktijden kan bepalen;
• de opdrachtnemer niet zichzelf vrij kan laten vervangen;
• de opdrachtnemer een laag uurtarief krijgt voor zijn werkzaamheden;
• de opdrachtnemer niet zijn eigen werkmaterialen of kleding gebruikt of;
• de opdrachtnemer hetzelfde werk verricht als de werknemers van opdrachtgever.

De opdrachtnemer die duidelijk ander werk verricht dan de werknemers binnen de organisatie van de opdrachtgever kan dit in de toekomst ook blijven doen. Het moet dan wel gaan om een opdracht van tijdelijke aard. Een externe specialist, interim manager of consultant kan dit in de toekomst nog steeds als zelfstandige blijven doen.

Maakt het uit welke rechtsvorm mijn onderneming heeft?

Het maakt voor het handhaven de Wet DBA niet uit welke rechtsvorm een onderneming heeft. Lang werd door boekhouders en adviseurs gezegd dat het oprichten van een B.V. de oplossing zou zijn. Sinds kort is het duidelijk dat dit niet de oplossing vormt. Het gaat bij de handhaving van de Wet DBA dus echt op de relatie tussen opdrachtnemer en opdrachtgever onafhankelijk van de rechtsvorm.

Hoe zit het dan met het hebben van drie opdrachtgevers?

Hierbij worden vaak twee verschillende zaken door elkaar gehaald. Het zijn van een ondernemer voor het recht op de ondernemersvoordelen staat los van de handhaving van de Wet DBA. Stel een opdrachtnemer heeft vijf opdrachtgevers, dan kan er alsnog bij een opdrachtgever sprake zijn van een fictieve dienstbetrekking. Het gaat hierbij dus echt om twee totaal verschillende zaken die los staan van elkaar.

Kan ik als opdrachtnemer een boete krijgen?

Over het algemeen wordt aangenomen dat de opdrachtnemer geen boete krijgt. De naheffingen en boetes zijn voor de opdrachtgever. Wel is het zo dat de Belastingdienst bij de opdrachtnemer de ontvangen ondernemersvoordelen kan terugvorderen.

Hoe zit het met de door de Belastingdienst goedgekeurde overeenkomsten?

De overeenkomsten die de Belastingdienst eerder heeft goedgekeurd blijven geldig tot de einddatum. Dit betekent dat een deel van de opdrachtnemers nog tot de einddatum zonder zorgen kan blijven werken voor de opdrachtgevers. Het is hierbij belangrijk om de overeenkomst te controleren en te kijken tot wanneer de overeenkomst is goedgekeurd. Na de einddatum biedt de overeenkomst geen zekerheid meer.

Wat kan ik doen als er waarschijnlijk sprake is van fictieve dienstbetrekking met mijn opdrachtgever?

Op het moment dat het duidelijk is dat er sprake is van een fictieve dienstbetrekking is het waarschijnlijk de enigste optie om bij de opdrachtgever in loondienst te gaan. Veel andere mogelijkheden die op het internet te lezen zijn bieden – ondanks alle garanties – geen garantie. Voor opdrachtnemers en opdrachtgevers is het dus belangrijk om goed in gesprek met elkaar te gaan.

Er zijn ook veel opdrachtnemers en opdrachtgevers die in een grijs gebied zitten. Het is bij hun vooraf niet duidelijk aan te geven of er sprake is van zelfstandigheid of een fictieve dienstbetrekking. In een dergelijke geval is het goed om te kijken of er een aantal wijzigingen doorgevoerd kunnen worden in de manier van werken waardoor er meer zekerheid gegeven kan worden.

Hoe moet het nu verder?

Het is duidelijk dat alles wat er nu aan het gebeurden is een zeer grote impact heeft. Ik hoor van zelfstandigen hele wisselende verhalen. De ene zelfstandige stopt ermee, de andere zelfstandige blijft doorwerken op de manier waarop die nu werkt en de andere zelfstandige gaat ander werk verrichten.

De sectoren waar al sprake is van een groot personeelstekort zullen voor grote uitdagingen komen te staan. Zonder zelfstandigen kunnen deze sectoren niet meer functioneren. In de toekomst mogen zijn dus niet meer met zelfstandigen werken, maar moeten ze eigenlijk nog wel steeds met zelfstandigen werken.

Op het moment de Belastingdienst een grote opdrachtgever een boete heeft gegeven zal deze het hier hoogstwaarschijnlijk niet mee eens zijn. De kans op lange beroeps- en bezwaarprocedures is aanzienlijk. Voordat er dan duidelijkheid komt vanuit de rechter, het gerechtshof of de hoge raad zal jaren gaan duren.

Mocht u nog vragen hebben over de boekhouding, neem dan contact met ons op. ZJ Advies is een boekhoudkantoor voor boekhouding en belasting en wij helpen u hier dan ook graag bij.